Maar de ontwerpfase voorafgaand aan de eerste paal nam zeker net zoveel tijd in beslag.

Tijdens de ontwerp- en bouwfase ging de adviesgroep BTB regelmatig om tafel met de projectleider van de bouw. Want als er één plek is waar toegankelijkheid en bereikbaarheid belangrijk is voor mensen met een beperking, dan is dat het ziekenhuis.

De vertegenwoordigers van de Adviesgroep BTB keken vooral met een praktische blik naar de ontwerpen en tekeningen. De architecten werken weliswaar vanuit de geldende eisen en criteria van het Bouwbesluit en Handboek Toegankelijkheid, maar ervaringsdeskundigen letten op andere zaken.

Zo stelden zij o.a. aan de orde:

• De hoogte en openingssnelheden van deuren
• Hoogte van balies en liftknoppen
• De bewegwijzering: leesbaarheid vanuit een lager perspectief (rolstoel) en voor mensen die kleurenblind zijn
• De algemene indruk en ervaring van het gebouw voor mensen die hypersensitief zijn of een autismestoornis hebben
• Parkeerplekken en bewegwijzering vanaf het station

Ruud Rusken, Manager Facilitair, Vastgoed & Techniek Saxenburgh Groep

Ruud Rusken is als Manager Facilitair, Vastgoed en Techniek intensief betrokken bij alle nieuw- en verbouwplannen van de Saxenburgh Groep en prijst zich gelukkig met de betrokkenheid van de Adviesgroep BTB van het platform Hardenberg Inclusief. Tijdens de ontwerp- en bouwfase was er regelmatig overleg over de plannen en werden de bouwtekeningen doorgenomen.

‘Het ontwerpen en bouwen van een nieuw ziekenhuis of zorglocatie is een complexe operatie’, stelt Ruud Rusken. ‘In en om een ziekenhuis komen veel doelgroepen en belangen samen: patiënten voor controles en dagbehandeling op de poliklinieken, mensen die worden opgenomen, bezoekers, medewerkers, leveranciers – het is 24/7 een komen en gaan van mensen.

En ook best ingewikkeld: je ontwerpt en bouwt iets voor mensen die daar eigenlijk helemaal niet willen zijn. Dat geldt natuurlijk niet voor de medewerkers, maar wel voor de belangrijkste doelgroepen, de patiënten en hun naasten. Juist daarom is de blik van de Adviesgroep BTB een welkome aanvulling in het hele traject. Zij letten op praktisch zaken die een bezoek of verblijf in het ziekenhuis zo prettig mogelijk maken voor iedereen.’

Bewegwijzering voor nerveuze mensen

‘Neem bijvoorbeeld de bewegwijzering: een (interieur)architect zal wellicht zoeken naar een stilistisch fraaie oplossing, maar meestal zijn patiënten en bezoekers best nerveus. Zij zijn gebaat bij goed leesbare borden, duidelijke routes en herhaalde aanwijzingen. Maar te veel is ook weer niet wenselijk: mensen die kleurenblind zijn of hypersensitief raken dan juist het overzicht en de weg kwijt.

Ook de bereikbaarheid van het Medisch Centrum was een aandachtspunt van de Adviesgroep. Voldoende parkeerplaatsen voor minder validen zijn een must, maar de mobiliteitsmiddelen van mensen met een beperking worden steeds groter en daarmee hun auto’s ook. Daar proberen we rekening mee te houden bij de inrichting van de parkeerterreinen. De Adviesgroep stelde ook de bereikbaarheid vanaf het treinstation aan de orde en adviseerde een geleidemarkering voor mensen met een visuele beperking. Op zich een waardevolle suggestie, maar wie neemt de kosten voor zijn rekening: het ziekenhuis of de gemeente? Uiteindelijk bleek dit advies financieel niet haalbaar en zoeken we verder naar een andere oplossing.’

Realistisch

‘De Adviesgroep BTB heeft een signalerende en adviserende taak, maar is ook realistisch. Ze begrijpen goed dat er binnen de beschikbare budgetten voortdurend keuzes gemaakt moeten worden. Vaak zijn oplossingen zijn niet per definitie duurder, als je er vooraf even beter over nadenkt. Wat kan en haalbaar is zullen we zeker niet laten, maar niet alles is mogelijk. In de praktijk blijkt dat door onderling te sparren en wensen door te spreken veel discussie achteraf voorkomen kan worden.’

Ook in Hardenberg zal het aantal thuiswonende mensen met dementie steeds groter worden en daarom besteedt het Platform Hardenberg Inclusief extra aandacht aan het dementievriendelijk maken van gemeente.

Dit houdt in dat we speciale aandacht besteden aan zaken zoals:

• Stoepen en (route)markeringen
• Symbolen en kleurgebruik
• Vrije doorgangen
• Op- en afritten
• Voldoende rustpunten
• Alternatieve contactmogelijkheden (naast online)

De inrichting van openbare ruimten zoals pleinen en straten denkt de Adviesgroep BTB mee vanaf de ontwerpfase. Vooral op plekken waar verschillende functies gecombineerd moeten worden (denk aan bijvoorbeeld aan parkeren en winkels), is het extra belangrijk om de veiligheid en toegankelijkheid voor mensen met een beperking goed voor ogen te houden.

Bij het ontwerp van het Bastingplein in Bergentheim en het Wilhelminaplein in Hardenberg was de Adviesgroep BTB betrokken vanaf de ontwerpfase en ook aanwezig bij de inloopavonden. Dit heeft geresulteerd in adviezen die o.a. betrekking hebben op:

• gehandicaptenparkeerplaatsen
• hellingen
• regengootjes
• stoepranden
• rustpunten en bankjes
• blindegeleidelijnen
• kleurcontrasten
• breedte van voetpaden

De adviesgroep BTB raakte betrokken bij de plannen en adviseerde de opdrachtgever over praktische zaken, waardoor de Troubadour nieuwe stijl een uitnodigende plek is waar iedereen zich welkom voelt.

Herman Potgieter Grand Café Restaurant De Troubadour

Het was een regelrecht drama, de grote brand die in 2017 de Troubadour grotendeels in de as legde. Maar Herman & Gretha Potgieter zijn niet de mensen om bij de pakken neer te zitten. Iets meer dan een jaar later opende De Troubadour opnieuw de deuren in een andere vorm waarbij ‘toegankelijk’ hoog op de agenda stond. Dit leverde hen de Pluim op van het Platform Hardenberg Inclusief.

‘Als je noodgedwongen moet nadenken over hoe je je zaak opnieuw zou willen inrichten, dan levert dat nieuwe ideeën en inzichten op’, aldus Herman. ‘Eigen ideeën, maar ook van anderen. Wij kwamen in contact met Henk Meijerink en Klari Baarslag van het Platform Hardenberg Inclusief en dat bleek heel waardevol. We wilden meer zijn dan een horecabedrijf, wij gingen voor een ontmoetingsplek waar iedereen zich welkom voelt. Kwaliteit boven kwantiteit. Zo hebben we boven ruimte gemaakt voor besloten feesten, zodat je hier gezellig in familie of vriendenkring kunt zijn, terwijl de benedenverdieping open blijft voor andere gasten. Maar dan moeten oma en opa wél veilig boven kunnen komen. Daarom hebben we een flinke investering gedaan in een stoellift. Naast natuurlijk de invalidentoiletten en andere faciliteiten voor wie minder goed ter been is’.

Inclusiviteit in de breedste zin

‘Inclusiviteit omvat voor ons meer dan bereikbaarheid. Het betekent voor ons ook het betrekken van mensen uit andere culturen die een opstapje nodig hebben. Of activiteiten voor mensen die normaal gesproken niet -vaak- uit eten gaan. Daarom organiseren wij bijvoorbeeld ook kerstmaaltijden voor ouderen en bieden we ruimte voor multiculturele avonden. Voor ons is de Troubadour een vehikel om leuke en waardevolle dingen te kunnen doen voor anderen. Dat geeft een goed gevoel. Nu hebben we ook veel geluk met de beschikbare ruimte in het pand; andere horecaondernemers hebben dat misschien niet. Maar toch: out-of-the box denken kan ook op kleine schaal en zonder grote uitgaven. Je kunt ook investeren in tijd en aandacht, zoals wij dat doen met onze multiculturele staf. Via InBeeld hebben wij op deze manier in het verleden geweldig gemotiveerde medewerkers gevonden.’

Diversiteit is ook mooi

‘Ik denk dat het een utopie is dat je als ondernemer alle mensen moet kunnen bedienen. Dat kan ook niet en diversiteit is ook mooi. We hoeven niet allemaal hetzelfde te doen. Wij hebben ook wel eens een akelige review gehad omdat er voor een gast met een erg grote rolstoel geen plekje was op het terras. Het was domweg te druk op dat moment. Maar ja, dat kan ook gelden voor mensen met een kinderwagen of een grote vriendengroep die aan een tafel wil zitten. Wij willen niet ‘specialiseren’ op mensen of groepen die elders niet terecht kunnen, we willen zo inclusief mogelijk zijn.’